Dla pacjenta

Czym są zaświadczenia lekarskie?

Zaświadczenie lekarskie jest efektem orzekania lekarza o Twoim stanie zdrowia. O treści i zakresie takiego orzeczenia decyduje lekarz i wydaje je na podstawie badania i posiadanej dokumentacji medycznej. Zgłaszając się po zaświadczenie dostarcz lekarzowi wszelką niezbędną dokumentację jaką posiadasz. Jeśli do wydania orzeczenia potrzebne będą dodatkowe badania lub konsultacje, lekarz poinformuje Cię o tym. Często zbieranie danych do takiego orzeczenia to długi proces, więc musisz liczyć się z tym, że nie będzie możliwe uzyskanie zaświadczenia natychmiast.

Prawo do orzekania i wystawienia zaświadczenia ma każdy lekarz posiadający pełne prawo wykonywania zawodu, a więc nie tylko lekarz POZ. Jeśli zatem potrzebujesz zaświadczenia dotyczącego konkretnego schorzenia, zgłoś się do tego lekarza, który leczy Cię z tego powodu.

Część zaświadczeń jest finansowana ze środków publicznych i korzystając z opieki zdrowotnej w ramach NFZ, możesz je uzyskać bezpłatnie. Nie oznacza to, że wydać je musi lekarz POZ. Takie zaświadczenie wyda również np. lekarz w szpitalu lub w poradni specjalistycznej.

Bezpłatne zaświadczenia

  • związane z kontynuowaniem leczenia lub rehabilitacją;
  • związane z niezdolnością do pracy (wystawienie ZUS ZLA);
  • do szkolnych zajęć sportowych dzieci i młodzieży (w ramach bilansu szkolnego);
  • do uprawiania sportu przez dzieci i młodzież;
  • do możliwości nauki w publicznych szkołach muzycznych i artystycznych;
  • do celów pomocy społecznej;
  • związane z orzekaniem o niepełnosprawności;
  • do celów adopcyjnych i pieczy zastępczej;
  • do uzyskania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (tzw. 500+ dla seniora);
  • związane z założeniem Niebieskiej Karty;
  • do uzyskania dodatku z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

Płatne zaświadczenia

  • związane z prowadzeniem pojazdów;
  • związane z medycyną pracy (finansuje je pracodawca);
  • związane z kwalifikacją do publicznych szkół i studiów zawodowych (są finansowane odrębnie);
  • związane z uprawianiem sportu lub udziałem w zawodach sportowych przez osoby dorosłe;
  • o braku przeciwwskazań do pełnienia funkcji ławnika;
  • związane z testami sprawnościowymi przy kwalifikacji do pracy lub szkoły.

Kiedy nie potrzebujesz zaświadczenia?

  • karmienie piersią – wystarczy oświadczenie matki karmiącej;
  • karty związane z wypoczynkiem dzieci i młodzieży, np. kolonijne, obozowe;
  • amatorska aktywność ruchowa (np. zajęcia na basenie, zajęcia sportowe w różnych klubach amatorskich, zajęcia w klubie seniora);
  • rozpoczęcie pobytu w żłobku;
  • powrót do żłobku/przedszkola po chorobie;
  • amatorskie zawody sportowe.

Przygotowanie do badań laboratoryjnych

Pora dnia. Zaleca się, by do pobrania krwi do rutynowych badań zgłaszać się w godzinach porannych (7:00-10:00). W niektórych badaniach dopuszcza się możliwość pobierania krwi w innych porach; w takich przypadkach należy zaznaczyć godzinę pobrania.

Posiłek. Zaleca się (o ile nie ma innych wskazań), by przed pobraniem próbki krwi zachować ok. 12-godzinną przerwę w spożywaniu posiłków. Optymalnie ostatni posiłek poprzedniego dnia powinien być spożyty ok. godz. 18:00. W dniu poprzedzającym badanie należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu. Przed badaniem dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody przegotowanej — do 2 szklanek.

Inne czynniki. Z zasady badań nie powinno się wykonywać po nieprzespanej nocy i forsownym wysiłku. O ile nie ma specjalnych wskazań, bezpośrednio przed pobraniem unikać wysiłku i stresu, jak również nie należy palić. Wskazany jest krótki odpoczynek. Warto pamiętać, że niektóre leki i suplementy mogą wpływać na wyniki badań, powodując ich fałszywe zawyżenie lub zaniżenie. Jeśli stosujesz jakiekolwiek środki — poinformuj o tym swojego lekarza.

Przygotowanie do kolonoskopii

Podczas przygotowania do kolonoskopii stosuje się dietę ubogoresztkową. Przez 3 dni przed badaniem nie należy spożywać owoców pestkowych, zwłaszcza z drobnymi pestkami (kiwi, truskawki, winogrona), pieczywa z ziarnami, musli, siemienia lnianego, maku czy sezamu. W dniu poprzedzającym badanie należy zastosować dietę ubogoresztkową, ostatni posiłek należy spożyć ∼13.00.

Do przygotowania jelita dostępne są specjalne preparaty przeczyszczające o dużej objętości (3–4 l) oraz preparaty o małej objętości (1–2 l). W przypadku zastosowania preparatów o małej objętości konieczne jest dodatkowe wypicie wody, aby osiągnąć łączną objętość 3–4 l płynu. Lekarz zaleci przed kolonoskopią przyjęcie odpowiedniego preparatu.

Środek przeczyszczający należy przyjąć w dawkach podzielonych, tj. 1 dawki leku wieczorem w dniu poprzedzającym badanie (∼16.00) i 1 dawki wcześnie rano w dniu badania (rozpoczęcie ∼5 h i zakończenie ∼2 h przed wykonaniem kolonoskopii). Przygotowanie takie zapewnia oczyszczenie jelita. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest przygotowanie do badania zaplanowanego na godziny popołudniowe, kiedy można całą dawkę środka przeczyszczającego podać rano w dniu badania.

Należy mieć na uwadze to, że od prawidłowego przygotowania zależy wykonanie badania.

Jak przygotować się do gastroskopii?

Przed gastroskopią należy powstrzymać się co najmniej przez 6 godzin od jedzenia i 4 godziny od picia (czasem ten czas może być dłuższy, o czym pacjent zostanie poinformowany przez lekarza), ale w razie przyjmowania na stałe rano niezbędnych leków można je połknąć, popijając niewielką ilością wody. Kilka godzin przed badaniem nie należy palić papierosów ani żuć gumy. Bezpośrednio przed badaniem należy wyjąć protezy zębowe. Jeżeli przyjmuje się leki zmniejszające krzepliwość krwi, przed planowanymi podczas gastroskopii zabiegami niektóre z nich należy odstawić albo zamienić na inne preparaty. Można to zrobić jedynie po konsultacji z lekarzem.

Zalecenia dietetyczne

Poniżej znajdziesz materiały edukacyjne dotyczące zaleceń dietetycznych w najczęstszych schorzeniach:

Więcej informacji: Diety NFZ

Kto i kiedy nie potrzebuje skierowania

Nie potrzebujesz skierowania, żeby skorzystać z konsultacji u niektórych specjalistów. Są też osoby, które nie potrzebują skierowania w żadnym przypadku

Do kogo skierowanie nie jest potrzebne

Jest grupa lekarzy specjalistów, do których nie potrzebujesz skierowania. Są to:

  • psychiatra
  • ginekolog i położnik
  • onkolog
  • wenerolog
  • dentysta
  • lekarz medycyny sportowej.

Skierowanie nie jest również potrzebne do świadczeń udzielanych przez:

  • psychologa
  • optometrystę.

To Ty wybierasz placówkę, w której chcesz się leczyć. Może się ona znajdować poza miejscowością, w której mieszkasz.

Kiedy skierowanie nie jest wymagane

Możesz korzystać z leczenia w poradni specjalistycznej bez skierowania, jeśli:

  • chorujesz na gruźlicę
  • jesteś osobą zakażoną wirusem HIV
  • jesteś inwalidą wojennym lub wojskowym, kombatantem lub osobą represjonowaną, żołnierzem zastępczej służby wojskowej, działaczem opozycji antykomunistycznej albo osobą represjonowaną z powodów politycznych lub osobą deportowaną do pracy przymusowej
  • jesteś cywilną niewidomą ofiarą działań wojennych
  • jesteś uprawnionym żołnierzem lub pracownikiem wojska – w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa oraz uprawnionym żołnierzem lub pracownikiem wojska i masz ustalony procentowy uszczerbek na zdrowiu, który wynosi co najmniej 30%
  • jesteś weteranem – w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa oraz jesteś weteranem poszkodowanym i masz ustalony procentowy uszczerbek na zdrowiu, który wynosi co najmniej 30%
  • jesteś osobą uzależnioną – w zakresie leczenia uzależnień
  • jesteś osobą współuzależnioną: spokrewnioną lub niespokrewnioną z osobą uzależnioną, mieszkasz lub gospodarujesz wspólnie z osobą uzależnioną lub Twój stan psychiczny powstał na skutek związku emocjonalnego z osobą uzależnioną – w zakresie leczenia uzależnień
  • chcesz skorzystać ze świadczeń psychologicznych, psychoterapeutycznych i środowiskowych dla dzieci i młodzieży
  • nie masz 18 lat i masz zaświadczenie od lekarza (lekarza ubezpieczenia zdrowotnego ze specjalizacją II stopnia lub tytułem specjalisty w dziedzinie: położnictwa i ginekologii, perinatologii, neonatologii, pediatrii, neurologii dziecięcej, kardiologii dziecięcej lub chirurgii dziecięcej) o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu
  • masz orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
  • masz orzeczenie o niepełnosprawności i wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.